Wetgeving
Sekse hoort in de wet, niet een zelfgekozen identiteit
De juridische sekse-vermelding bestaat niet om uitdrukking te geven aan iemands gevoel. Zij bestaat om biologie vast te leggen ten behoeve van familierecht, statistiek, strafrecht en gezondheid. Wijziging zonder medisch oordeel ondermijnt elk van die functies.
De Transgenderwet (artikel 1:28 BW)
Sinds 2014 kan in Nederland de juridische sekse-vermelding gewijzigd worden zonder operatie, op basis van een deskundigenverklaring. Het kabinet-Rutte IV diende in 2021 een wijzigingsvoorstel in dat ook die verklaring zou afschaffen — feitelijk zelfidentificatie. Na omvangrijke kritiek en parlementaire druk werd het voorstel in 2024 ingetrokken.
De druk om het opnieuw in te dienen blijft groot. Wij verzetten ons daartegen en pleiten daarnaast voor herstel van een medische beoordeling.
De gevolgen van zelfidentificatie in de praktijk
- Statistiek vervalst: mannelijke gedetineerden geregistreerd als "vrouw" maken vrouwencriminaliteit-cijfers onbruikbaar.
- Familierecht ontwart: "moeder" verliest betekenis wanneer biologische vaders zich juridisch als moeder kunnen laten registreren.
- Veiligheid ondergraven: mannelijke daders met "V" op het ID krijgen toegang tot vrouwenruimtes waar zij anders niet zouden komen.
- Sport-eerlijkheid: "vrouw" op het paspoort wordt aangevoerd als argument om in vrouwencategorieën te starten.
- Misbruikgevoelig: zonder enige drempel kan iedereen op elk moment zijn juridische sekse wijzigen, eventueel meerdere malen.
Internationale uitspraken die ertoe doen
UK Supreme Court (april 2025)
Het Britse Hooggerechtshof oordeelde unaniem dat "woman" en "sex" in de Equality Act 2010 verwijzen naar biologische sekse — niet naar zelfgekozen identiteit en niet naar een Gender Recognition Certificate. Een principe-uitspraak met grote uitstraling.
VN-Vrouwenverdrag (CEDAW)
Het CEDAW-Comité benadrukt dat vrouwenrechten gegrond zijn in sekse. Beleid dat sekse vervangt door gender-identiteit, ondermijnt de verplichtingen die Nederland onder dit verdrag heeft.
Spanje (Ley Trans, 2023)
De Spaanse zelf-ID-wet leidde direct tot een stijging van mannelijke geweldplegers die hun juridische sekse wijzigden om in vrouwengevangenissen geplaatst te worden of strafvermindering te bewerkstelligen.
Schotland (GRR, 2022)
Het Schotse zelf-ID-wetsvoorstel werd door het Britse Hooggerechtshof geblokkeerd wegens strijdigheid met de Equality Act. Eerste minister Sturgeon trad kort daarna af.
Wat wij vragen
- De juridische sekse-vermelding behoort gekoppeld te blijven aan biologische sekse.
- Wijziging alleen onder strikte medische voorwaarden, met heroverweging van automatische verandering.
- Een wettelijke definitie van "vrouw" en "sekse" in nationale wetgeving, naar Brits voorbeeld.
- Bescherming van organisaties (sport, opvang, zorg, scholen) die sekse-scheiding handhaven.
- Een wettelijk verbod op het wijzigen van sekse-vermelding na een ernstig delict.